Jak prawidłowo
szkliwić ceramikę
Znasz to uczucie — tworzysz, szkliwisz, wypalasz i… porażka? Wypał szkliw ceramicznych to dość skomplikowany proces, który wymaga zarówno wiedzy, jak i doświadczenia. Nawet zaawansowanym ceramikom zdarzają się różne wpadki — dlatego przygotowaliśmy krótki przewodnik po najczęstszych błędach popełnianych przy szkliwieniu ceramiki.
W kolejnych akapitach dowiesz się, jak rozpoznawać, zapobiegać i naprawiać najczęstsze problemy — od przygotowania prac przed szkliwieniem po końcowy wypał w piecu ceramicznym.
Zanim zaczniesz
szkliwienie
1. Dokładnie oczyść biskwit
Wiele problemów ze szkliwami, a zwłaszcza powstawanie "łysych" plam i zbieganie się szkliwa podczas wypału, jest spowodowanych zanieczyszczeniami na powierzchni biskwitu. Kurz, tłuszcz lub inne pozostałości uniemożliwiają prawidłowe przyleganie szkliwa i mogą powodować jego zbieganie się podczas wypalania.
Najlepsza praktyka:
- Przed szkliwieniem dokładnie oczyść biskwit z kurzu i pyłu za pomocą wilgotnej gąbki lub pod bieżącą wodą.
- Unikaj niepotrzebnego dotykania powierzchni prac po ich oczyszczeniu.
2. Upewnij się, że biskwit jest suchy
Jeśli przed szkliwieniem czyścisz swoje prace ceramiczne, to świetnie — ale przed nałożeniem szkliwa muszą one być całkowicie suche. Wilgotny bisjiwt wchłania szkliwo nierównomiernie, co często prowadzi do zbyt cienkiego krycia po wypale oraz stłumionych, matowych kolorów. Przed szkliwieniem poczekaj, aż wyczyszczone elementy całkowicie wyschną - jeśli myjesz biskit pod bieżącą wodą, odczekaj nawet 24h.
3. Sprawdź konsystencję szkliwa
Szkliwa ceramiczne przeznaczone do nakładania pędzlem mają różną gęstość. Odpowiednia konsystencja to taka, która pozwala gładko rozprowadzać szkliwo po powierzchni biskwitu. Jeśli pędzel ze szkliwem nie rozprowadza się gładko, prawdopodobnie jest ono zbyt gęste.
Ważne! Nie rozcieńczaj szkliwa zwykłą wodą. Z czasem wpływa to na właściwości szkliwa, zmniejszając jego przyczepność. Zamiast tego dostosuj konsystencję za pomocą spoiw, takich jak:
Podczas nakładania
szkliwa
4. NAKŁADAJ RÓWNOMIERNE WARSTWY
Jeśli po wypaleniu na Twoich pracach pojawiają się widoczne ślady pędzla lub obserwujesz nierównomierne pokrycie szkliwem, przyczyną jest zazwyczaj technika nakładania. Co poprawić:
- Używaj pędzli przeznaczonych specjalnie do szkliwienia — pędzle z naturalnego włosia zatrzymują więcej szkliwa i nakładają je równomiernie.
- Zmieniaj kierunek nakładania między warstwami (najpierw pionowo, potem poziomo).
- Przed nałożeniem kolejnej warstwy poczekaj, aż poprzednia całkowicie wyschnie. Zbyt wczesne nałożenie glazury spowoduje rozmazanie warstwy spodniej zamiast zwiększenia grubości.
5. Zapobiegaj pękaniu i łuszczeniu się szkliwa
Pękanie szkliwa podczas nakładania nie zawsze powoduje defekty szkliwa po wypale. Jeśli nakładasz szkliwa warstwami i pęka tylko górna warstwa, zazwyczaj nie ma to żadnego znaczenia. Jednak jeśli pęka pojedyncza, samodzielna warstwa szkliwa i odsłania surową ceramikę, należy to poprawić przed wypalaniem. Co poprawić:
- Dodaj niewielką ilość roztworu gumy lub innego spoiwa do szkliwa, aby poprawić jego elastyczność i przyczepność.
- Nakładaj nieco cieńsze, bardziej równomierne warstwy, zmieniąjąc kierunek nakładania pomiędzy kolejnymi warstwami. Nałóż o jedną warstwę więcej niż zwykle.
- Przed nałożeniem kolejnej warstwy poczekaj, aż poprzednia całkowicie wyschnie.
Pękanie szkliwa na tym etapie jest wczesnym sygnałem ostrzegawczym — zajęcie się tym teraz pomoże zapobiec powstawaniu pęknięć i "łysych" plam na wypalonej ceramice.
PODCZAS
WYPAŁU
6. UZYSKAJ INTENSYWNE KOLORY
Wyblakły kolor szkliwa jest zazwyczaj spowodowany jednym z dwóch czynników: zbyt cienko nałożoną warstwą szkliwa lub nadmierną pracą cieplną podczas wypalania. Pierwszy problem można łatwo sprawdzić — wypalony element wystarczy pokryć dodatkową warstwą szkliwa i ponownie go wypalić. Jeśli problemem była grubość szkliwa, intensywność koloru powinna poprawić się po drugim wypalaniu. Jednak kontrolowanie pracy cieplnej ma kluczowe znaczenie dla uzyskania powtarzalnych rezultatów szkliwienia.
- Zanim poszkliwisz całą pracę wybranym szkliwem - przeprowadź testy na wybranej glinie. Niektóre szkliwa mogą zmieniać swój kolor w zależności od użytej gliny,
- Używaj stożków pirometrycznych, żeby mierzyć pracę cieplną podczas wypału - nie polegaj tylko na sterowniku, który mierzy temperaturę tylko w jednym miejscu.
- Prowadź rejestr wypałów, w tym: użytej gliny, grubości szkliwa i krzywej wypału.
Mieszanki wielu szkliw są szczególnie wrażliwe na temperaturę — niewielkie zmiany mogą znacząco wpłynąć na ostateczny kolor.
7. Zminimalizuj ryzyko powstawania dziurek
Malutkie dziurki, znane też jako "pinholes", powstają na powierzchni szkliwa w wyniku ulatniania się gazów z gliny podczas wypalania. Jeśli łączysz szkliwa, to ryzyko powstania dziurek jest większe niż w przypadku pojedynczego szkliwa, ponieważ gazy muszą pokonać grubszą warstwę, aby się ulotnić.
Aby ograniczyć powstawanie dziurek, należy wydłużyć czas, przez który szkliwo pozostaje płynne. Zalecamy powolne studzenie pieca zamiast przetrzymywania, ponieważ powolne studzenie pozwala na ucieczkę gazów bez dodatkowej pracy cieplnej przyjmowanej przez szkliwo. Powolne studzenie zmniejsza ryzyko przepalenia szkliwa oraz jego nadmiernego spływania. Jeśli dziurki pojawiają się głównie w pobliżu podstawy, należy zmniejszyć grubość szkliwa u dołu pracy — obszar ten jest szczególnie podatny na gromadzenie się szkliwa.
8. Unikaj zbiegania się szkliwa
Zbieganie się szkliwa, znane jako "crawling" występuje, gdy szkliwo cofa się podczas wypalania, odsłaniając surową glinę pod spodem. Ten defekt prawie zawsze ma związek z niedokładnym oczyszczeniem biskwitu. Nawet niewielkie zanieczyszczenia powierzchni mogą spowodować poważne wady po wypale. Jak ich uniknąć:
- Wyroby ceramiczne należy dotykać czystymi rękami
- Przed nałożeniem szkliwa należy delikatnie przetrzeć powierzchnię wilgotną gąbką
- Każdą warstwę szkliwa należy pozostawić do całkowitego wyschnięcia i unikać niepotrzebnego dotykania powierzchni
9. Kontroluj spływanie szkliwa
Płynące efekty przepięknie zdobią ceramikę. Niestety zwiększają one również ryzyko, że szkliwo spłynie na półki pieca. Żeby chronić półki pieca:
- Pod szkliwione elementy włóż podkładki - moga to być ręcznie wykonane, płaskie, gliniane kafelki.
- Nałóż separator zarówno na półki pieca, jak i podkładki.
- Zmniejsz grubość szkliwa lub zastosuj stabilne szkliwo na dole pracy.
Więcej o płynących efektach i łączeniu szkliw możesz przeczytać tutaj.
Czytaj dalej
Jak łączyć szkliwa?
Łączenie szkliw ceramicznych to jeden z najbardziej satysfakcjonujących sposobów dodania głębi do prac ceramicznych.
Jak stosować stożki pirometryczne?
Stożki pirometryczne Orton mierzą pracę cieplną, czas i temperaturę wypału. Dowiedz się, jak je stosować i kontroluj swoje wypały.